قىمىزدان   – ءدارى

جاساپ تاڭعالدىرۋ پاۆلودار وبلىسىنىڭ قازى اۋىلىندا جۇزەگە اسىرىلعالى وتىر اۋدانداعى قازى اۋىلى «التاي» شارۋا قوجالىعى بيە ءسۇتىن قۇرعاق كۇيىندەگى تابلەتكا تارىزدەس ەتىپ شىعاراتىن ءوندىرىس اشپاقشى. قوجالىق گەرمانيانىڭ ورتالىق ازياداعى وكىلدىگى ارقىلى زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارىن ساتىپ الۋعا كومەكتەسۋ بويىنشا كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋدە. ارينە, قىمىزدان ءدارى جاسايتىن شەتەلدىك قۇرال-جابدىقتىڭ قۇنى قىمبات. اۋىلدىڭ مالىباي, قازى دەگەن اتتارىنا ساي, نەسيە ارقىلى جول اشىلسا, قىمىزدان ءدارى جاساۋ – جاڭالىق. قىمىز وندىرىسىمەن اينالىساتىن شارۋاشىلىق 1992 جىلى اشىلدى. قازىر جەبە تۇقىمداس 700-دەي جىلقىسى بار. شارۋاشىلىق باسشىسى ساتبەك مۋكين 2001 جىلدان بەرى قىمىزدى بوتەلكەگە قۇيىپ ساتۋمەن اينالىسۋدا. ءىسى تابىستى. تاۋلىگىنە 300 ليترگە دەيىن قىمىز وندىرىلەدى, ءبىر ءليترىنىڭ باعاسى – 400 تەڭگە. كەلەسى جىلدان باستاپ ءونىمنىڭ تاۋلىكتىك مولشەرىن 1 تونناعا دەيىن كوبەيتپەك. قوجا­لىقتا 20 ادام جۇمىس جاسايدى. ەكىنشىدەن, «التايدىڭ» قىمىزى حالىقارالىق يسو ساپا سەرتيفيكاتىنا يە. جىل سايىن وتكىزىلەتىن «زەلەنايا نەدەليا» اتتى حالىقارالىق كورمەنىڭ تۇراقتى قاتىسۋشىسى. قىمىز تسەحى جاز ايلارىندا كۇنىنە – 200-250 ليتر قىمىز دايىندايدى. تاۋلىگىنە 25 ليتر قىمىز بەرەتىن «رەكوردسمەن» بيەلەر بار. 2009 جىلى شارۋاشىلىق گەرمانيادا وتكەن حالىقارالىق «جاسىل اپتا» كورمەسىنە قاتىستى. تاعى دا شاقىرتۋ الىپتى. ەلى­مىزدە وتكىزىلەتىن «قاراوتكەل» جارمەڭكەسىندە ءۇش جىل قاتارىنان «ەڭ ۇزدىك قىمىز» اتاعىن ەشكىم­گە بەرمەي كەلە جاتىر. شارۋا­شىلىقتا التاي ولكە­سىنەن اكە­لىنگەن جانە جەرگىلىكتى جىل­قىلاردى بۋدانداستىرۋ ار­قىلى الىنعان جابى تۇقىمى وسىرەدى. جىل اياعىنا قاراي ول باسقاراتىن قوجالىق «اسىل تۇقىمدى جىلقى شارۋاشىلىعى» مارتەبەسىنە يە بولماق. بىلتىر «جى­لىنا قۋاتتىلىعى 200 توننا بيە ءسۇتىن قايتا وڭدەۋدى ۇيىم­داستىرۋ» باعىتىندا قىمىز تسەحىن كەڭەيتۋ بويىنشا ينۆەستيتسيالىق جوبا ازىرلەندى. ونىڭ نەگىزىندە مال شارۋاشىلىعى كەشەنىن سالۋ, جالپى قۇنى 75 ميلليون تەڭگەنى قۇرايتىن 300 بيەنى ساتىپ الۋ جوسپارلاندى. قازىر قۇرىلىس جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. بۇعان قوسا, جاڭادان اۋىلشارۋاشىلىعى تەحنيكالارى ساتىپ الىنباق. – كوز قورقاق, قول باتىر. ءبىز­دىڭ دە وزگەلەر سياقتى زاماناۋي ۇلگىدەگى تەحنولوگيانى مەڭگەرگىمىز كەلەدى. حالىقارالىق كورمەلەرگە قاتىسىپ جۇرگەندىكتەن, جۇرتتىڭ وزىق تاجىريبەسىن قولدانىپ, قىمىزدان ءدارى جاساپ شىعارسام دەپ ويلايمىن, – دەيدى س.مۋكين. فاريدا بىقاي, «ەگەمەن قازاقستان». پاۆلودار وبلىسى, لەبياجى اۋدانى.